Kolana gumowe i łuki gumowe znajdują zastosowanie w instalacjach przemysłowych, w których rurociąg musi zmienić kierunek, a jednocześnie potrzebna jest elastyczność, odporność na zużycie lub ograniczenie drgań i hałasu. W zależności od zastosowania mogą pracować przy transporcie wody, ścieków, szlamów, pulp, kruszyw oraz innych mediów ciekłych i zawierających cząstki stałe.
O właściwym wykonaniu elementu decyduje nie tylko średnica rurociągu i kąt zmiany kierunku. Znaczenie mają również promień, wymiary zabudowy, rodzaj medium, temperatura i ciśnienie pracy, sposób połączenia oraz rodzaj i grubość wykładziny gumowej.
Kolano czy łuk gumowy?
Kolano i łuk gumowy pełnią tę samą podstawową funkcję — zmieniają kierunek prowadzenia rurociągu. Różnica dotyczy przede wszystkim ich geometrii.
Kolano jest zazwyczaj elementem o mniejszym promieniu, dzięki czemu pozwala zmienić kierunek rurociągu na stosunkowo krótkim odcinku. Łuk ma większy promień, a zmiana kierunku odbywa się łagodniej i na większej długości.
Geometria ma znaczenie zarówno dla miejsca zabudowy, jak i dla warunków przepływu. W przypadku mediów zawierających cząstki stałe większy promień może ograniczać gwałtowne zmiany kierunku przepływu i związane z nimi oddziaływanie medium na powierzchnię wykładziny.
W praktyce nazwy „kolano” i „łuk” mogą być stosowane przez producentów w różny sposób. Przy zamawianiu elementu ważniejsze od samej nazwy są średnica, kąt, promień i wymiary zabudowy.
Kolana gumowe do rurociągów — gdzie się je stosuje?
Kolana gumowe stosuje się wszędzie tam, gdzie konieczna jest zmiana kierunku rurociągu i jednocześnie korzystne jest zastosowanie elastycznego elementu gumowego.
Typowe zastosowania obejmują instalacje do transportu:
- wody i ścieków,
- szlamów i osadów,
- pulp,
- kruszyw,
- mieszanin zawierających cząstki stałe,
- innych mediów wymagających odporności na ścieranie lub ograniczenia drgań.
W instalacjach transportujących media ścierne wewnętrzna wykładzina gumowa ogranicza zużycie konstrukcji kolana. Guma absorbuje również część energii uderzeń cząstek o ściankę, dzięki czemu może ograniczać hałas i drgania powstające podczas przepływu.
Wykładzina gumowa — materiał i grubość
Jednym z najważniejszych elementów konstrukcji kolana gumowego jest jego wewnętrzna wykładzina. To właśnie ona ma bezpośredni kontakt z transportowanym medium.
W zależności od zastosowania stosuje się między innymi mieszanki:
- NR,
- SBR,
- NR/SBR,
- oraz mieszanki o podwyższonej odporności na ścieranie.
Dobór materiału zależy od rodzaju medium i warunków pracy. W przypadku transportu kruszyw, szlamów czy pulp istotne są między innymi wielkość, twardość i koncentracja cząstek stałych oraz prędkość przepływu.
Znaczenie ma również grubość wykładziny. W zależności od wykonania może ona wynosić od 6 do 25 mm. Grubość dobiera się do przewidywanego zużycia oraz warunków pracy elementu.
Nie oznacza to jednak, że najgrubsza możliwa wykładzina będzie zawsze najlepszym rozwiązaniem. Materiał i grubość powinny być dobrane do konkretnego zastosowania.
Kąt i promień kolana gumowego
Najczęściej stosowane są kolana i łuki gumowe o kątach 15°, 30°, 45° i 90°. Możliwe jest również wykonanie elementów o kątach pośrednich.
Sam kąt nie określa jednak geometrii całego elementu. Kolano 90° może mieć różny promień, długość oraz wymiary montażowe.
Przy projektowaniu nowej instalacji lub wymianie istniejącego elementu należy więc określić:
- średnicę nominalną DN,
- kąt zmiany kierunku,
- promień,
- długość odcinków prostych,
- odległość pomiędzy przyłączami,
- orientację zakończeń,
- dostępną przestrzeń montażową.
W przypadku wymiany istniejącego kolana gumowego najlepszym rozwiązaniem jest przekazanie zwymiarowanego rysunku lub szkicu. Pozwala to odtworzyć rzeczywistą geometrię elementu bez opierania się wyłącznie na jego oznaczeniu.
Kolana gumowe z kołnierzem lub zakończeniem gładkim
Kolano gumowe może być wykonane z różnymi rodzajami zakończeń, zależnie od sposobu połączenia z pozostałą częścią rurociągu.
Stosowane są między innymi:
Zakończenia kołnierzowe — przeznaczone do połączenia elementu z kołnierzami znajdującymi się na sąsiednich odcinkach instalacji.
Zakończenia gładkie pod opaskę — przeznaczone do nasunięcia na rurę i zamocowania za pomocą odpowiedniego systemu opasek.
W przypadku zakończeń kołnierzowych należy uwzględnić wymagania istniejącego połączenia, natomiast przy zakończeniu gładkim istotne są przede wszystkim wymiary części przeznaczonej do zamocowania.

Wzmocnienie kolana gumowego
Kolana i łuki gumowe mogą posiadać wzmocnienie tekstylne lub stalowe. Wzmocnienie odpowiada za utrzymanie odpowiednich właściwości mechanicznych elementu podczas pracy.
Rodzaj konstrukcji zależy między innymi od ciśnienia roboczego, temperatury, geometrii oraz sposobu zamocowania elementu w instalacji.
Dlatego przy doborze kolana gumowego warto podać nie tylko wymagany wymiar, ale również podstawowe parametry pracy całego rurociągu.
Kolana gumowe na wymiar
Nie każda instalacja pozwala zastosować standardowe wykonanie. Problemem może być nietypowy kąt, promień, rozstaw przyłączy albo ograniczona przestrzeń montażowa.
W takich przypadkach możliwe jest wykonanie kolana gumowego na wymiar, przygotowanego na podstawie dokumentacji technicznej lub rysunku.
Przy wykonaniu indywidualnym można uwzględnić między innymi:
- nietypowy kąt,
- indywidualny promień,
- określone wymiary zabudowy,
- położenie i orientację przyłączy,
- wymagany rodzaj zakończenia,
- rodzaj i grubość wykładziny,
- wymagania dotyczące wzmocnienia.
Jest to szczególnie istotne przy wymianie elementów pracujących w istniejących instalacjach, gdzie geometria nowego kolana musi odpowiadać miejscu zabudowy.
Zakres dostępnych wykonań
Kolana i łuki gumowe mogą być wykonywane w różnych konfiguracjach, zależnie od wymaganej geometrii i warunków pracy.
Dostępny zakres obejmuje:
- średnice DN50–DN800,
- kąty 15°, 30°, 45°, 90° oraz kąty pośrednie,
- promień standardowy lub indywidualny,
- wykładziny z NR, SBR, NR/SBR oraz mieszanek odpornych na ścieranie,
- grubość wykładziny 6–25 mm,
- zakończenia kołnierzowe lub gładkie pod opaskę,
- wzmocnienia tekstylne lub stalowe,
- wykonania standardowe i indywidualne.
Konkretna konfiguracja jest dobierana w zależności od parametrów instalacji i zastosowania elementu.
Jak przygotować zapytanie o kolano lub łuk gumowy?
Do wyceny i doboru odpowiedniego wykonania najlepiej przekazać:
- DN rurociągu.
- Kąt zmiany kierunku.
- Promień i wymiary zabudowy.
- Rodzaj transportowanego medium.
- Ciśnienie i temperaturę pracy.
- Informację o obecności cząstek stałych i ich charakterze.
- Rodzaj zakończenia — kołnierzowe lub gładkie pod opaskę.
- Wymiary istniejących przyłączy.
- Rysunek lub szkic miejsca montażu, jeżeli element ma zastąpić istniejące wykonanie.
- Informację o miejscu i charakterze zużycia poprzedniego elementu, jeżeli jest wymieniany.
W przypadku elementów wykonywanych indywidualnie rysunek techniczny może znacząco ułatwić przygotowanie właściwego wykonania.
Kolana i łuki gumowe Metal-Gum
Metal-Gum dostarcza kolana i łuki gumowe do zastosowań przemysłowych, w tym elementy wykonywane w różnych średnicach, kątach, promieniach i konfiguracjach zakończeń.
Oferta obejmuje zarówno wykonania standardowe, jak i elementy przygotowywane indywidualnie na podstawie dokumentacji. Możliwe jest również dobranie rodzaju i grubości wykładziny gumowej oraz konstrukcji wzmocnienia do warunków pracy instalacji.
Jeżeli kolano ma zastąpić istniejący element, warto przesłać jego wymiary, zdjęcia oraz rysunek lub szkic miejsca zabudowy. Informacje o medium, temperaturze, ciśnieniu i sposobie pracy instalacji pozwalają dodatkowo określić właściwe wykonanie wykładziny.
Potrzebujesz kolana gumowego do konkretnej instalacji?
Jeżeli szukasz kolana gumowego, łuku gumowego lub elementu wykonanego na wymiar, prześlij do Metal-Gum podstawowe parametry instalacji oraz, jeśli jest dostępny, rysunek miejsca zabudowy.
Na podstawie tych informacji można określić odpowiednią geometrię, średnicę, promień, rodzaj wykładziny, jej grubość, sposób zakończenia oraz konstrukcję wzmocnienia.
Masz rysunek lub wymiary istniejącego kolana? Prześlij je do działu technicznego Metal-Gum — pomożemy dobrać odpowiednie wykonanie