Uszczelka gumowa odpowiada za utrzymanie szczelności połączenia w rurociągu lub urządzeniu. Jej prawidłowy dobór zależy nie tylko od wymiarów, ale również od rodzaju medium, temperatury, ciśnienia i sposobu pracy instalacji.
W armaturze przemysłowej stosuje się różne rodzaje gum i mieszanek, dlatego uszczelki o takim samym kształcie i wymiarach mogą mieć zupełnie inne właściwości użytkowe. Wybór materiału powinien być dopasowany do warunków, w których uszczelka będzie pracować.
Od czego zależy dobór uszczelki gumowej?
Podstawą jest określenie miejsca i sposobu zastosowania uszczelki. Inne wymagania będzie miała uszczelka stosowana w połączeniu kołnierzowym, a inne element pracujący wewnątrz armatury.
Przy doborze warto określić:
- rodzaj i wymiary uszczelnianego połączenia,
- rodzaj transportowanego medium,
- temperaturę pracy,
- ciśnienie,
- częstotliwość pracy instalacji,
- sposób montażu i docisku,
- warunki występujące podczas rozruchu, postoju i czyszczenia instalacji.
W przypadku wymiany istniejącej uszczelki pomocny jest jej wymiar lub rysunek techniczny. Jeżeli poprzedni element uległ uszkodzeniu, warto również sprawdzić miejsce i charakter uszkodzenia.
Materiał uszczelki ma znaczenie
Nie istnieje jedna guma odpowiednia do wszystkich zastosowań. Poszczególne mieszanki różnią się odpornością na temperaturę, oleje, wodę, chemikalia, ścieranie i inne czynniki występujące w instalacji.
Do zastosowań przemysłowych wykorzystuje się między innymi:
EPDM
EPDM charakteryzuje się dobrą odpornością na wodę, parę wodną oraz wiele roztworów chemicznych. Jest często stosowany w instalacjach wodnych, grzewczych i przemysłowych.
Nie jest natomiast odpowiednim wyborem do wszystkich mediów olejowych i węglowodorowych.
NBR
NBR stosuje się przede wszystkim tam, gdzie uszczelka ma kontakt z olejami, tłuszczami i paliwami. Właściwości konkretnej mieszanki zależą od jej składu i przeznaczenia.
NR
Guma naturalna (NR) wyróżnia się wysoką elastycznością oraz dobrą odpornością na ścieranie. Z tego względu znajduje zastosowanie między innymi w elementach pracujących z mediami zawierającymi cząstki stałe.
Jej odporność chemiczna i temperaturowa jest jednak inna niż w przypadku EPDM czy NBR, dlatego materiał należy dobierać do konkretnego medium.
SBR
SBR może być stosowany w wielu zastosowaniach technicznych, szczególnie tam, gdzie istotna jest odporność na zużycie i korzystne właściwości mechaniczne. Tak jak w przypadku pozostałych materiałów, jego przydatność zależy od warunków pracy konkretnego połączenia.
Nie tylko temperatura i ciśnienie
Przy wyborze uszczelki często zwraca się uwagę przede wszystkim na temperaturę i ciśnienie. Są to istotne parametry, ale nie jedyne.
Znaczenie może mieć również:
- skład chemiczny medium,
- jego stężenie,
- obecność olejów lub rozpuszczalników,
- zawartość cząstek stałych,
- częstotliwość zmian temperatury,
- cykliczne zmiany ciśnienia,
- ruch elementów względem uszczelki,
- sposób czyszczenia instalacji.
Uszczelka może pracować prawidłowo w jednym zastosowaniu, a w innym – przy tej samej temperaturze i ciśnieniu – szybko ulec uszkodzeniu ze względu na kontakt z innym medium.
Wymiary uszczelki i geometria połączenia
Dobór uszczelki nie powinien opierać się wyłącznie na średnicy nominalnej rurociągu.
W zależności od rodzaju połączenia znaczenie mają między innymi:
- średnica wewnętrzna i zewnętrzna,
- grubość uszczelki,
- kształt przekroju,
- położenie uszczelki w połączeniu,
- wymiary powierzchni uszczelniających,
- sposób jej docisku.
Dlatego przy nietypowych elementach lub wymianie uszczelki wykonanej na indywidualne zamówienie warto przekazać rysunek albo dokładne wymiary starego elementu.
Dlaczego uszczelka zaczyna przeciekać?
Nieszczelność nie zawsze oznacza niewłaściwy materiał uszczelki.
Przyczyną może być również:
- niewłaściwy wymiar,
- zbyt mały lub nierównomierny docisk,
- uszkodzenie powierzchni współpracujących,
- niewłaściwy montaż,
- odkształcenie uszczelki,
- przekroczenie parametrów pracy,
- niezgodność materiału z medium,
- zużycie wynikające z długiej eksploatacji.
Jeżeli nowa uszczelka zaczyna przeciekać w tym samym miejscu co poprzednia, warto sprawdzić nie tylko jej materiał, ale cały sposób wykonania i montażu połączenia.
Uszczelka gumowa a wkład zaworu zaciskowego
Uszczelki gumowe stosowane w połączeniach należy odróżnić od wkładów gumowych do zaworów zaciskowych.
Wkład zaworu zaciskowego jest elementem roboczym. To on ma bezpośredni kontakt z medium i jest zaciskany w celu zamknięcia przepływu. Po otwarciu zaworu wraca do swojego pierwotnego kształtu i umożliwia przepływ przez pełny przekrój.
Do produkcji wkładów stosuje się między innymi NR, EPDM, NBR i SBR, jednak dobór materiału zależy od medium i parametrów pracy konkretnego zaworu.
Nie należy więc traktować specyfikacji wkładu zaworu jako uniwersalnej specyfikacji dla wszystkich uszczelek gumowych.
Uszczelki gumowe do armatury przemysłowej
Uszczelki mogą być stosowane w różnych rodzajach armatury i połączeń. W zależności od konstrukcji instalacji mogą pełnić funkcję uszczelnienia między kołnierzami, elementami armatury lub innymi powierzchniami współpracującymi.
W przypadku nietypowych lub trudnych zastosowań istotne jest określenie całego układu, a nie tylko samego elementu gumowego.
Dlatego przy zamówieniu warto podać typ urządzenia, miejsce zastosowania, wymiary uszczelki oraz parametry medium i pracy instalacji.
Jak dobrać odpowiednią uszczelkę?
Do przygotowania właściwego wykonania najlepiej przekazać:
- Rodzaj urządzenia lub połączenia.
- Wymiary uszczelki albo rysunek techniczny.
- Rodzaj medium i jego stężenie.
- Temperaturę pracy.
- Ciśnienie robocze.
- Informację o występowaniu cząstek stałych, olejów lub innych substancji mogących wpływać na gumę.
- Informację, czy uszczelka jest elementem nowej instalacji, czy zastępuje zużytą część.
Jeżeli wymieniana uszczelka uległa uszkodzeniu, warto dołączyć jej zdjęcie. Charakter uszkodzenia – np. pęknięcie, spłaszczenie, wykruszenie czy zużycie powierzchni – może dostarczyć dodatkowych informacji przy doborze kolejnego wykonania.
Uszczelki gumowe od Metal-Gum
Metal-Gum dostarcza uszczelki gumowe do zastosowań w armaturze i instalacjach przemysłowych, dobierane pod względem materiału, wymiarów i warunków pracy.
W zależności od zastosowania dostępne są wykonania z różnych mieszanek gumowych, między innymi EPDM, NBR, NR i SBR. Możliwe jest również przygotowanie elementów według dokumentacji lub wymiarów istniejącej części.
Jeżeli nie masz pewności, jaki materiał lub wymiar będzie odpowiedni, prześlij zdjęcie, wymiary uszczelki, informacje o medium oraz temperaturze i ciśnieniu pracy. Pozwoli to określić właściwy kierunek doboru.
Potrzebujesz uszczelki do armatury przemysłowej?
Jeżeli szukasz uszczelki gumowej do istniejącej armatury lub potrzebujesz elementu wykonanego według konkretnego wymiaru, przekaż Metal-Gum podstawowe informacje o połączeniu i warunkach pracy.
Im więcej informacji o zastosowaniu, tym łatwiej dobrać odpowiedni materiał i wykonanie uszczelki.
